ShakespeareWeb Italiano    English    Deutsch    Español    Portugues   Sicilianu   E-Mail

Home

Novelle Scritti e Discorsi

La Storia

Romanzi

Intorno Pirandello
La Biografia Teatro Nobel

La Poetica

Poesie

Audiolibri

.: Ricerca -Searching :.

 

In PirandelloWeb

 

 

pirandellu 'n SICILIANU

 

’A birritta cu i cincianeddi  - Commedia in due atti  - 1918

 

Atto Secondo - Scena Seconda

 

La si-donna assunta labella, don fifì, la gnà momma, poi donna biatrici

Donna Assunta: (correndo con le mani per aria, prima verso l’uscio a destra, poi verso l’uscio a sinistra e gridando: Beatrici! Beatrici! Unn’è? Unn’è? Beatrici! Beatrici!
entra per l’uscio a sinistra, sempre gridando
Gnà Momma: (difendendosi da don Fifì che la investe: Ncà s’ ’a pigghia cu mmia, signurinu?
Don Fifì: (investendola): Cu vui m’ ’a pigghiu, gnursì! cu vui, vecchia stolida! L’obbligu vostro era d’avvirtiri a mmia!
Donna Assunta: (rientrando dall’uscio a sinistra): Unn’è me’ figghia? Dicitimi unn’è! Beatrici! Beatrici!
Donna Biatrici: (accorrendo alle grida dall’uscio a destra e buttandosi tra le braccia della madre): Mamà! Mamà! Ah, matruzza mia!
scoppia in singhiozzi
Donna Assunta: Figghia mia! figghia! Chi facisti? chi facisti? Ti cunsumasti, figghia!
Gnà Momma: (c.s.): Ma chi avia a vèniri, signurinu, si vosi fari tuttu pi forza d’ ’a so’ testa, senza sèntiri a nuddu!
Don Fifì: E vui viniavu nni mia!
Gnà Momma: ’Un vosi! ’un vosi! Cci ’u dissi tanti vôti, mara di mia! — È veru, signurina? Cci ’u dicissi voscenza! “Si rivurgissi a so’ frati ch’è omu! Parlassiccinni prima ’a so’ matruzza ca cci po’ dari boni cunsigghi!”
Donna Assunta: Ah comu, nenti mancu a mmia nn’avivi a dici, figghia scunsigghiata?
Don Fifì: (afferrando per il braccio la sorella e strappandola dalla madre): Vurria sapiri chi cci chianci ora! ’U sai c’hai misu tuttu un paisi suttasupra?
Donna Assunta: L’arristaru, figghia, l’arristaru!
Gnà Momma: A ’u signurinu? Matri di Diu!
Donna Assunta: E puru a idda!
Gnà Momma: Puru a idda?
Donna Biatrici: Tutti dui? Cci haju piaciri! Chistu è chiddu chi vulia!
Donna Assunta: Ma chi dici, figghia!
Don Fifì: La vrigogna? lu scannulu?
Donna Biatrici: Sì, sì, lu scannulu! e la vrigogna supra di iddu!
Don Fifì: E supra di tia, armalazza! Chi ti figuri chi cci hai guadagnatu cu sta pazzia chi facisti?
Donna Biatrici: Ah! ca pozzu riciatari, si Diu voli! E chi cci haiu datu la lizzioni chi si miritava! Sugnu libera! sugnu libera!
Don Fifì: Libera? Pazza. Chi libera? Ca ti nni veni a casa nni mia ora, senza putiri cchiù nèsciri ’u nasu fora d’ ’a porta, cu tutti l’occhi supra di tia, cu’ sa ti vidinu moviri un jiritu! Senza cchiù statu, né schetta né viduva né maritata!
Donna Biatrici: ’Un mi nni ’mporta, ’un mi nni ’mporta nenti, basta ca ’un viju cchiù a iddu! Mi stava priparannu ’i me’ robbi pi jiriminni! Avi d’arsira chi mi priparu!
Don Fifì: E ajeri iu era ccà! (alla madre). ’A vitti, ajeri, e mi parsi chi quarchi cosa stava cuncirtannu! — Dimmi una cosa, fu dda sbannuta chi ti truvai ccà?
Gnà Momma: Chista, chista sbannuta, sissi, signurinu! Ca cci lu gridai iu, si cc’era cuscenza ’a cunsumari accussì una famigghia!
Donna Assunta: Ma cu’ è? cu’ è? cu’ fui?
Gnà Momma: Donna Rocca ’a Saracina, signura!
Donna Assunta: Ah — oh Diu! cu cchista, figghia, ti mittisti?
Don Fifì: Cci ’a truvai ccà, cci dicu, tutti dui a pani e caciu!
Donna Assunta: Fu idda allura; fu idda ca t’ ’u misi ’ntesta?
Donna Biatrici: ’Un m’ ’u misi ’ntesta nuddu! m’ ’u misi ’ntesta iu! pi falla finita una volta e pi sempri!
Donna Assunta: Ma comu tu, Fifì, ’un ti ’mmaginasti?
Don Fifì: Mi putia ’mmagginari chistu? C’arrivassi fino a stu puntu? E appi ’u curaggiu di chiamari ccà a don Nociu e di mannarinnillu nPalermu!
Gnà Momma: E si figurassi ora c’arriva stu galantomu!
Donna Assunta: E trova a so’ mugghieri arristata!
Don Fifì: Quannu cci ’a vulia purtari ccà! Cci ’u dissi davanti di mia!
Gnà Momma: Ma cci la purtau, signurinu! cci la purtau doppu chi voscenza si nni ju!
Don Fifì: Ccà?
Gnà Momma: Sissi! Mentre cc’era ’u diligatu.
Donna Assunta: ’U diligatu?
Don Fifì: Chi diligatu?
Donna Biatrici: Brava, gna Momma, sicutati, sicutati a fari ’a spia vui!
Gnà Momma: Oh signura! ma ’u sta vidennu c’accusanu a mia? e hannu raggiuni! pirchì quannu cci jvi a chiamari ’u diligatu, iu avia a cùrriri nnô signurinu ccà ad avvirtirlu, e nun lu fici, pi obbidiri a voscenza!
Don Fifì: Ma nni quali diligatu jìstivu? Nni Spanò? certu!
Gnà Momma: Sissignura!
Don Fifì: E figuramunni! Stu gran curnutu! ’Un cci parsi veru!
Donna Assunta: Ma comu? criatura di to’ patri, e fici chistu? e nun ti scunsigghiau?
Don Fifì: Quant’è bona, vossia, mamà! Cci l’avia a scunsigghiari? ’Un cci parsi veru, cci dicu! putiri mettiri li manu di supra a unu, quannu cci tocca di fari tantu di cappeddu a tutti li schifiusi chi cci fannu li corna cu so’ mugghieri!
Donna Assunta: Ah, quannu mai sti cosi, sti purcarii, li fimmini di la nostra casa! Oh, figghia mia, e chi fa chistu una signura? Mettisi accussì ’mmucca di tuttu lu paisi? E di cui pigghiasti, figghia? Sempri ritirati, nuatri, tant’anni!
Gnà Momma: Muntuata pi daveru, voscenza, tant’anni! la so’ prudenza! sempri cu li labbra cusuti!
Donna Assunta: Eppure nni vitti, gna Momma!
Gnà Momma: Su canciati l’èbbichi, signura!
Donna Assunta: E ’un aviatu a pinsari a mia, figghia? Sugnu vecchia, e chi pozzu règgiri a sti colpi iu? Dumani iu mou... — già mi sentu mezza morta...
Don Fifì: Vossia s’avi a stari cueta, mamà, e ’un si nn’avi a pigghiari! Idda si vosi jittari ’nmezzu ’i pedi di li bestii, e cci resta!
Donna Assunta: E chi ’un è figghia mia, Fifi? e chi ’un è to soru?
Don Fifì: Cci pensa ora ch’è me’ soru? Avia a so frati ccà, ajeri! Chi cci avemu a fari ora iu e vossia? Sulu purtarinnilla a casa, pirchì certu ccà ora, cu’ so maritu, ’un po’ cchiù stari.
Donna Biatrici: E cu’ cci voli stari? Tu macari eri cuntenti chi don Nociu mi purtassi a so’ mugghieri ccà! tutti dui - iu e idda – ccà, sutta ’u stissu tettu!
Don Fifì: Pezza di bestia! Chiddu fici di tuttu p’impediriti di fari sta fuddia! E ti vulia purtari a so mugghieri ccà pi chistu! Ma ora, ora ti vogghiu! ora ca torna e trova tuttu stu ballu di virgini!
Gnà Momma: Chistu è lu me scantu, signurinu! Ci pinsassi, voscenza! E cci lu dissi iu, a la signura! cci l’arricurdai davanti a dda sbannuta!
Don Fifì: Farà cosi di pazzi! cosi chi nun lu putrannu tèniri centu diavuli! E avi raggiuni! avi raggiuni! avi raggiuni!
Donna Assunta: Vidi nni quali lazza ti mittisti, figghia mia?
Si sente sonare forte alla porta.
Gnà Momma: Oh mamma mia, iddu è! E comu si fa? comu si fa?
Don Fifì: Po’ èssiri, sì: ’a cursa di Palermu arriva ora...
Gnà Momma: Oh, signurinu, iu mi scantu a jiri a gràpiri!
Donna Assunta: Veni, jiamuninni, jiamuninni nuatri, Biatrici!
Donna Biatrici: ’Un mi scantu di nuddu iu, mamà!
Don Fifì: Jiti a gràpiri, gna Momma! Cci sugnu ccà iu!
Gnà Momma: Cci vinissi voscenza puru, signurinu!
Donna Biatrici: Ma chi vi scantati? Si so mugghieri fu arristata, si l’avi a pigghiari cu idda e no cu mmia! Jiti a gràpiri, ca cci parlo iu, cu stu galantomu!
Don Fifì: Tu ti nni vai dda dintra cu ’a mamà, e finiscila cu st’arii d’Orlannu, ca ’a casa poi cci pensu iu, a faritilli passari!
Donna Biatrici: Chi? Vidi ca iu mi nni pozzu stari sula ca me’ doti e cu ’u mantenimentu ch’iddu m’avi a passari!
Don Fifì: Puru chistu sai?
Donna Biatrici: Tuttu sacciu! E sti storii l’avemu a finiri!
Nuova scampanellata alla porta.
Don Fifì: Va, vattinni, ca po’ nni parlamu! Jiti a gràpiri, ca vegnu puru iu.
Donna Assunta: Veni, figghia, veni...
Via per l’uscio a destra con Biatrici.

 

 

 

1918

A birritta cu i cincianedDI

da

INTRODUZIONE

ATTO PRIMO

SCENA PRIMA

SCENA SECONDA

SCENA TERZA

SCENA QUARTA

SCENA QUINTA

ATTO SECONDO

SCENA PRIMA

SCENA SECONDA

SCENA TERZA

SCENA QUARTA

SCENA QUINTA

pirandellu 'n SICILIANU

luiggi pirandellu

1916

LIOLA'

1917

A birritta cu i cincianedDI

1917

A' PATENTI

1925

A' GIARRA